Pinnen is goedkoper
Contant was in 2023 € 0,42 per transactie duurder dan pinnen met de pas in de automaat. In 2017 was het verschil nog € 0,31.
Kosten per kassabetaling voor de ondernemer
Interne kosten (tijd aan de kassa, kas opmaken, zelf geld wegbrengen, geld kwijtraken) plus externe kosten (bankkosten voor storten, wisselgeld en pin, waardetransport, verzekering, betaalautomaat). Gemiddeld over alle toonbankinstellingen.
| Betaalmiddel | 2017 | 2020 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Contant | € 0,29 | € 0,49 | € 0,61 |
| Pin met pas in de automaat | € 0,17 | € 0,18 | € 0,19 |
| Contactloos | — | € 0,17 | € 0,17 |
| Creditcard | € 1,17 | € 1,19 | € 1,41 |
| Gemiddeld, alle betalingen | € 0,23 | € 0,26 | € 0,28 |
Waarom contant steeds duurder wordt
Er wordt minder contant betaald, maar de vaste kosten blijven. Voor 1.156 mln contante transacties waren de vaste kosten in 2023 € 177 mln; voor 4.749 mln contactloze transacties € 100 mln. In totaal kostte contant betalen ondernemers € 709 mln.
Eén extra betaling van gemiddelde grootte kost contant € 0,52, contactloos € 0,15 en met de pas in de automaat € 0,17.
Per sector
Het verschil is het grootst waar veel contant wordt geteld en weggebracht: horeca en markt.
| Sector (2023) | Contant | Pas in de automaat | Contactloos |
|---|---|---|---|
| Detailhandel | € 0,50 | € 0,18 | € 0,17 |
| Ambulante handel (markt) | € 0,69 | € 0,27 | € 0,21 |
| Horeca | € 1,36 | € 0,22 | € 0,19 |
| Tankstations | € 0,32 | € 0,17 | € 0,14 |
Als percentage van de omzet die met dat betaalmiddel binnenkomt: contant 2,7% gemiddeld (horeca 6,2%, markt 5,2%, detailhandel 2,3%, tankstations 1,0%), tegen 0,6% voor pin met de pas in de automaat en 0,8% voor contactloos.
Wat kost storten bij de bank? (2026)
Een deel van de kosten van contant zijn gewone banktarieven. Voorbeelden voor contant geld storten bij Geldmaat:
| Bank | Tarief | Geldig |
|---|---|---|
| ABN AMRO, stortautomaat (los geld) | € 3,15 per storting + 0,244% van het bedrag | per 01-01-2026 |
| ABN AMRO, sealbagautomaat | € 5,80 per storting + € 0,0635 per biljet | per 01-01-2026 |
| ABN AMRO, muntstortautomaat | € 2,95 per storting + 0,265% | per 01-01-2026 |
| ABN AMRO, toeslag sealbag die niet aan de eisen voldoet | € 5,30 per storting | per 01-01-2026 |
| ABN AMRO, munten (wisselgeld) opnemen | € 0,30 per rol (min. 10, max. 20 rollen) | per 01-01-2026 |
| Rabobank, stortautomaat Geldmaat | € 4,50 per storting + € 0,06 per biljet < € 500 + € 0,70 per 100 munten | geraadpleegd 16-10-2026 |
| Rabobank, sealbag | € 6,15 per storting + € 0,058 per biljet | geraadpleegd 16-10-2026 |
| Waardetransport | prijs volgens contract met de transporteur | — |
Bronnen: ABN AMRO, Tarieven zakelijk betalingsverkeer januari 2026 · Rabobank, contant geld (geraadpleegd 16-10-2026)
Wisselgeld, verzekering, tijd voor het tellen, kasverschillen, diefstal en een vals-geld-detector zitten in de Panteia-cijfers, maar het rapport noemt ze niet als apart bedrag per post. Wel bekend: 82% van de horeca-ondernemers brengt het geld zelf naar de bank, en maar 5% gebruikt een waardetransporteur.
En voor de hele samenleving?
De ECB rekende de maatschappelijke kosten van betalen uit over 2009. Voor Nederland kostte contant toen € 0,39 per transactie en de pinpas € 0,33. Let op: gemiddeld over 13 EU-landen was contant juist het goedkoopst. Nederland hoorde bij de landen waar pinnen goedkoper was. Die cijfers zijn oud; een recente Nederlandse studie naar de volledige maatschappelijke kosten hebben we niet gevonden.
Bronnen: ECB Occasional Paper 137 (2012, cijfers 2009) · ECB Occasional Paper 294 (2022)
Pinnen, ook als het netwerk het laat afweten?
iCt Horse levert en richt pin- en kassaoplossingen in, met een terugval voor storingen en slecht bereik.